fengi drepur

Loksins kom a v! Finnar hafa teki sig rgg og tla n a merkja allt fengi srstakalega og vara vi httunni af neyslu ess. Samanber essa frtt ruv.is.

--
Fyrst birt: 21.09.2007 20:41
Finnar varair vi skasemi fengis

Stjrnvld Finnlandi hafa kvei a lta lma vivrunarmia fengisflskur, svipa og gert er vi sgarettupakka. Miana skal lma flskur me sterku fengi, lttvnum og bjr. ar eiga a koma fram finnsku og snsku upplsingar um skaann sem fengisneysla getur valdi.

Heilbrigisrherra Finnlands segir a stefnt s a v a byrja a lma vivrunarmiana fengisflskur ri 2009. stan fyrir kvrun rkisstjrnarinnar er s a samkvmt nrri skrslu er fengi og fengisneysla stan fyrir flestum dausfllum Finnlandi.

--

Brennivin-breytt

slendingar eru lka svolti a ranka vi sr, kannski er a miki a akka hinum rggsama nja lgreglustjra Reykjavk.

ltin mibnum um helgar tengjast merkilegt nokk fengisneyslu.Menn eru svona a uppgtva a og melta. Hins vegar eru menn almennt ekki bnir a hugsa hugsun til enda hvers konar flk a er sem er a "skemmta" sr fram til 5 morgnana ea lengur.

Okkur hefur ekki enn dotti hug a a su kannski alkhlistar ea g efni alkhlista. a er nefnilega svo merkilegt a hfdrykkjumenn (sem vi ll viljum vera) mega ekki drekka meira en 2 bjra dag og alls ekki stuttum tma og alls ekki annig a menn finni sr, samt er a a sem menn skjast eingngu.

Meira en 2 bjrar, eru menn komnir yfir striki. er etta ekki lengur hfdrykkja. Hve margir af eim sem eru mibnum um mija ntt falla hp hfdrykkjumanna?

Ef vi komumst a v a a su kannski ekki svo margir og a menn drekki yfirleitt mun meira en etta egar eir eru ti lfinu a "skemmta" sr. erum vi lka a segja um lei a essir menn og konur su a drekka sr til skaa, a er vimiunin okkar sem er rng.

a er bi a innprenta okkur a vi eigum a drekka miki og lengi, kannski fr 10 a kvldi til 6 a morgni, s fyrst hgt a segja a maur hafi fari t a skemmta sr. a eu innflytjendur fengis og brynningarmeistararnir sem innprenta okkur etta, eir hafa hagsmuni eina a leiarljsi a n sem mestu f af okkur.

Sj grein um skilgreiningu hfdrykkju hr a framan - Hva er hfleg neysla fengis? - g sem etta rita samdi ekki essa skilgreiningu heldur er hn upp r bandarskum og breskum leibeiningum um etta efni eins og sst tilvitnunum greininni.

Hugsum um etta. Viljum vi fara smu lei og Finnar?


A sja egg alkhli

Mean ungur g var og g fengi drakk
voru ngjustundir mns lfs.
Hverja einustu me..u g hengdi minn klakk
hafi krnu til skeiar og hnfs.

Svona sng g ungdmsrum mnum og lf mitt var eftir v.

Me tmanum eignaist g svo merkilegt nokk ga konu sem var mr ljf og eftirlt en g breytti ekki lfsmunstrinu samt v miur. egar hn st sig a v a vera farin a rna fyrir mig einu kkudropaglasi af hreinum spra hverjum degi sem g blandai svo t bjr og kallai sterkan bjr. (etta var fyrir 1989) blskrai henni og hn htti v og sagi vi mig.

Hvernig geturu drukki ennan andskota. g nota etta sem vottefni. g nota etta til a vo mtkondrurnar mnar. (Hn var lffringur) etta leysir upp r heilabi og a verur bara grautur.

Mr tti a kaldranalegt a segja svona vi mig. g var bara a skemmta mr og slaka , en man etta alltaf san samt sem hn sagi.

Nna um daginn rakst g svo hreinsilg sem er 99% fengi einmitt. Svo etta er tilfelli! fengi m nota sem vottaefni lka! g sem var a vona a konan hefi bara veri a hra mig. Ef fengi er vottaefni eins og konan mn sagi er a kannski lka satt a a leysi upp mr heilabi?

alkohol

Best a gera sm tilraun. sta heila tla g a nota egg. Egg og alkhl. Hvernig fer a saman?

Ef eggi verur fyrir skaa m reikna me a heilinn veri ekki fyrir minni skaa. Ef eitthva er, er hann vikvmari en eggi.

Eg stillti upp tilrauninni.


1. Egg, 99% fengi og skl.

Nst hellti g fengi sklina. Braut eggi svo t sklina.


2. Eggi er komi t fengi sklinni. Taki eftir hvernig a er komin hvt slikja eggi strax. a er byrja a sona!

N er bei eina klukkustund.

egg4

3. Eggi er soi og tilbi til tu.

Hva etta kennir mr?

g tla ekki a drekka fengi sklinni.

Hva me ig?


rangur Finna af lkkun fengisgjalds 3 r

Mbl birtist essi frtt 2004:

Erlent | AFP | 19.2.2004 | 14:51
fengisgjald lkka Finnlandi um mnaamtin


Alko, fengiseinkasala Finnlands, tlar a lta ganga birgir snar nstu daga til a spara tollagreislur en 1. mars verur fengisgjald sterku fengi lkka a jafnai um 33%. a sama er a segja um msa veitingastai sem hafa kvei a kaupa ekki njar birgir fyrir mnaamt.

Vi tlum ekki a tma verslanirnar en tlum a hafa eins litlar birgir og mgulegt er til a draga r kostnai," sagi Kari Pennanen, sem strir neytendajnustu Alko.

tsluver sterku fengi mun a jafnai lkka um 22% ann 1. mars og ver lttu vni og bjr mun lkka um 7.-10%. En ver vinslu finnsku vodka, sem n kostar 15,50 evrur flaskan, mun hins vegar lkka um allt a 36%.

Birgjar og fengisverksmijur hafa mikinn vibna fyrir 1. mars og forma a hefja a dreifa dra fenginu egar mintti enda er bist vi mikilli slu. etta verur eins og jlin og ramtin hj okkur," hefur Helsingin Sanomat eftir Marja Virta, dreifingarstjra hj Altia brugghsinu.

fengisskatturinn verur lkkaur til a stemma stigu vi fengisferamennsku" til ngrannalandsins Eistlands en ar er ver fengi um helmingi lgra en Finnlandi.

---

Svo la 3 r og 4 gst r birtist svo rangurinn Frttablainu sem er svona:

---

Drykkjan fellir flesta Finna

helsinki, ap Ofdrykkja er orin helsta dauaorsk finnskra karlmanna aldrinum 15 til 64 ra. Sautjn prsent allra sem ltast essu aldursskeii hafa drukki sig til daua.


Ofdrykkja er einnig nnur tveggja helstu dauaorsaka finnskra kvenna. Rm tu prsent eirra eru lg a velli af Bakkusi, svipaur fjldi og verur undir barttu vi brjstakrabba. Finnska rkisstjrnin hyggst bregast vi essu me skattahkkunum.

fengisgjld Finna vera hkku um 10 til 15 prsent nsta ri og verur mest lagt sterkt fengi.

ri 2004 voru gjldin lkku um fjrutu prsent til a bregast vi skn Finna fengiskaupaferir til Rsslands og Eistlands, ar sem fengi fst drt.

Lgregluyfirvld hafa san greint fr aukinni lvun almannafri og andflagslegri hegun.

Heilbrigisyfirvld bera skattalkkuninni ekki heldur ga sguna og hefur kostnaur vegna fengistengdra heilbrigiskvilla aukist um 14 prsent. Hann er n 73 milljarar krna. - k


Getum vi enn vari a a lkka fengisgjald hr eins og rtt hefur veri um?


Eigum vi a lkka fengisgjaldi?

Allnokkur umra hefur veri jflaginu undanfari um a hvort vi eigum a lkka fengisgjaldi.

g klippti hr t niursturnar r skrslunni sem skrifu var fyrir European Commission fengisslu og fengisnotkun lndum Efnahagsbandalagsins.

etta eru bara 2 sur svo a er auvelt a lesa r, en mr snist sjnarmiin og niursturnar sem ar koma fram stangast verulega vi au sjnarmi sem komu fram umrunni meal annars fr gsti lafi gustssyni varaformanni Samfylkingarinnar og lafi Stephensen ritstjra Blainu.

Hr er lka linkur skrsluna alla ef menn vilja lesa hana. Athugum hvaa samhengi essi skrsla er ger. og g bi menn a taka eftir v hve alvarleg og byrg essi umfjllun er ll og hve a stingur stf vi umruna hr klakanum.

http://ec.europa.eu/health-eu/news_alcoholineurope_en.htm


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Hva er hfleg neysla fengis?

a er tbreidd skoun meal almennings a langflestir geti drukki vn sr til ngju og htarbriga og n skaa fyrir sig ea umhverfi sitt.

etta sama flk trir v gjarnan a ltill hluti borgaranna, kannski 10 - 15 %, kunni ekki a fara me vn og neyti ess hfi sr og rum til skaa.

Menn vilja me essum rkum beina athyglinni a eim hpi neytenda fengis sem eru ofneyslu og hjlpa eim til a htta neyslu og hjlpa eim til a n bata. Einnig vilja menn auka forvarnir, en hva tt er vi me eim er v miur nsta okukennt ea skilgreint me llu, en a er miki nota slagor.

Vi skulum n skoa hva s talin hfleg neysla. Bandarkjunum er hfleg neysla fengis talin vera 24g af hreinu fengi dag fyrir karlmann en 12g fyrir konur. etta er s neysla sem rlg er sem hmark dag til jafnaar. Neysla umfram etta mark er talin skaleg bi andlegri og lkamlegri heilsu manna. Einnig er eindregi rlagt fr v a safna upp rlgum skammti og neyta hans sar einu lagi ea stuttum tma.
Sj til dmis Dietary Guidelines for Americans, 2005 tgefi af USDA.

En hva eru 12g af hreinu alkhli miki magn af fengi til dmis mlt bjrflskum? Hva m maur drekka margar bjrflskur dag n ess a vera fyrir skaa?

Reikningurinn er einfaldur. Ein bjrds er 500ml. Styrkleikinn er um a bil 5% a mealtali. Ein bjrds inniheldur 500 X 0,05 = 25 ml af vni en ar sem vn er lttara en vatn og elisyngd vns er 0.785 eru etta 19.6g af alkhli. sama htt er magn af hreinu alkhli einni bjrflsku sem er 330ml um 13g.

Rlagur skammtur af alkhli dag fyrir karlmann er v hmark tvr flskur af bjr ea um a bil ein ds en fyrir konur er skammturinn aeins ein flaska.

Mrgum finnst kannski skrti a konum s rlagt a drekka minna en karlmnnum, en a hefur snar lffrilegu skringar sem felast m.a. v a konur hafa anna hlutfall milli fitu og vatns lkamanum en karlar og r eru lka yfirleitt minni og lttari og v vera hrifin af alkhlinu meiri.

Flestir vilja telja sig meal eirra sem kunna a fara me vn og v er gott a hafa einhverja fasta vimiun v sambandi. Ein flaska af bjr fyrir konur mtsvarar lka tplega einu hvtvnsglasi. Eitt hvtvnsglas inniheldur venjulega um 160 ml af hvtvni (12,9% ) en a eru um 16g af hreinu alkhli. Rauvnsglas er heldur strra og inniheldur allt a dagskammti karlmanns ea 24g af alkhli.

Einn snaps ea eitt skot eins og a er stundum kalla inniheldur 30ml af vni sem er um 40% sterkt. annig inniheldur einn snaps um 10g af hreinu alkhli. Karlmenn geta v fengi sr einn tvfaldan dag en konur einn einfaldan svo vi notumst vi ekkt vimi.

pictur10

Dmi um mismunandi hrif alkhls konur og karla gti veri eftirfarandi:
Maur hundra kl a yngd drekkur 1 bjr. fengismagn bli fer upp ca 0,2 pr mille.
Kona 50 klo a yngd drekkur einnig 1 bjr. fengismagn bli hennar fer upp 0,48 pro mille

Sumar arar jir setja sr stala um hfsemi sem eru nokku frfrugnir eim bandarsku til dmis tala bi Svar og Danir um vikulega skammta. Niurstaan er aalatrium s sama. a er lklegt a Bandarkin su fararbroddi athugunum essu svii eins og svo mrgum rum. Sj til dmis http://www.drinkingandyou.com

Rannsknir skasemi alkhls eru tiltlulega njar af nlinni. r hfust ekki a marki fyrr en 1971 egar National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA) Bandarkjunum var stofna. Rannsknir mevirkni, ea eim skaa sem fengisneysla veldur rum (kalla bein drykkja), hfust um 15 rum seinna.

etta er v ung grein og almenn ekking mlefninu heldur takmrku enn sem komi er. fengi er hins vegar ekki nein venjuleg neysluvara og getur veri mjg skalegt ef rangt ea varlega er me a fari. Sj til dmis gtan bkling sem Lheilsust hefur tt http://www.lydheilsustod.is/media/afengi/Afengi_engin.pdf.

hofdrykkja
Htt er vi a margur hafi ekki haft ofannefnd vimi huga egar hann keypti sr fengi til neyslu um verslunarmannahelgina.

Reynir Hugason

g vil ekki borga brsann!

Daglega berast frttir fjlmilum af afreksverkum brennivnsberserkja. Njasta afreki er etta.

Byssumaur var mjg lvaur

Maur sextugsaldri sem grunaur er um a hafa hleypt af skoti nlg vi eiginkonu sna Hnfsdal grkvldi var mjg lvaur og gisti fangageymslur lgreglu ntt. Hann kom t r hsinu sjlfur um stundarfjrungi eftir tv ntt eftir virur vi srsveitarmenn.

Nu melimir srsveitar Rkislgreglustjra fru me yrlu Landhelgisgslunnar ntt eftir a fregnir brust af v a lvaur maur me skotvopn vri heimili snu Hnfsdal. Eiginkona mannsins fli til ngranna eftir a maurinn hleypti af skoti nlgt henni, hn ber verka andliti samkvmt tilkynningu fr lgreglu, en minni httar.

430094A

Vn hefur einvrungu au hrif heilabi a lama stjrnstvar heilans eina af annarri. egar maur er kominn me 0,5 pr mill af fengi bli getur maur ekki hugsa rkrtt lengur. Getur ekki keyrt bl til dmis. Drekki menn meira lamast fleiri heilastvar og maur tapar til dmgreindinni, getur ekki greint milli rtt og rangs og hmlur hverfa. Allt getur veri leyfilegt.

Svona er n fengi elskulegt vi okkur. egar vi drekkum jafnast a vi a binda fyrir augun og hjla niur Bankastrti bremsulausu hjli. Allt getur gerst.

tengslum vi ofannefnt m spyrja hver eigi a borga ennan kostna sem hlst af svona uppkomum. tkall srsveitar, yrlu, tkall brunalis og slkkvilis stanum lknisjnustu og fleira og fleira. Hleypur auveldlega milljnum krna. Er ekki bara rttltt a dma svona fyllirafta til a borga allan kostnainn.

a sem er enn mikilvgara er a nota tkifri og dma menn til meferarvistar einhver r egar svona alvarleg atvik koma upp. Slkir menn eiga ekki skili a f a ganga lausir me bundi fyrir augun bremsulausu hjli meal okkar. Vi veru a tryggja a eir su edr. Annars getum vi tt von hverju sem er.


Hvernig maur ekkir r alkhlista

Hann lst upp smb Norurlandi ar sem aldrei voru til kardimommudropar binni v mamma hans drakk alltaf. etta var hans uppeldi.

Hann byrjai a drekka eins og arir unglingar vi 14-15 ra aldur. annig er a bi a vera lengi hr landi. egar hann var um a bil 18 ra var hann kominn me hyggjur af drykkju sinni og var lngu farinn a vilja htta. Hann vann frystihsi staarins og einn daginn, a var rijudegi, st hann upp kaffitma og borsalnum og tilkynnti htt og snjallt a hann vri httur a drekka. Hann tri v meira a segja sjlfur.

Svo vann hann alla vikuna frystihsinu og a var bara voa gaman og hugsai ekki meira um mli. fimmtudegi kl 5.45 (vnbir loka kl 6) fr hann hugmynd a hann eigi ekkert fengi fyrir helgina og a er meira a segja engin vnb stanum. Hann fer a pla v hvernig hann eigi a n sr vn fyrir helgina. Allt einu uppgtvar hann a a er alls ekki fimmtudagur heldur fstudagur, og vnbin lokar eftir 15 mn og a eru 65 km hana og hn er alls ekki opin laugardgum.

N eru g r dr. Hann er binn a steingleyma v a hann sagist vera httur a drekka og hann langar raun alls ekki vn. a er ekki a sem rekur hann fram. Heldur hrslan vi a eiga ekki vn.

Holiday

Alkhlistar (og hann vissi ekki a hann vri a) deyja aldrei ralausir ef vantar vn. Hann greip smaskrna og byrjai A og hringdi menn koll af kolli stafrfsr bnum ar sem nsta vnb var tt hann ekkti ekki neitt og ba um a fara fyrir sig rki og kaupa vn. Eftir a hafa hringt nokkra menn n rangurs fann hann einn sem lofai a fara fyrir hann rki.

Og a voru bara 15 mn allt sem hann hafi til a redda essu, hugsum um a!

Nst stimplar hann sig t vinnunni og brennir binn til a skja vni. leiinni fer hann a hugsa um a a essi maur muni n lklega svkja hann ea ekki takast a n rki fyrir kl 6. Hva gerir minn maur ? Hann ekkti engan sveitinni kring sem seldi landa. Hvert tti hann a leita. Svo hann byrjar a leita og egar hann er kominn inn binn er hann kominn me 2 ltra af landa. Maurinn sem lofai a kaupa fyrir hann vn st vi sitt og vni bei eftir honum ar.

En hann tlai aldrei fyller.

Svona er geveiki alkhlismans.


fengisneysla rnir menn dmgreind.

ann 4 mars sastliinn var banaslys Hrgrdal vi Akureyri um mija ntt. Elilega var allt tiltkt li kalla t og ar meal yfirmaur rannsknardeildar lgreglunnar Akureyri.

Hann var reyndar ekki vakt heldur sat heima hj sr makindum og var a njta lfsins og f sr staupinu. Hann rauk samt af sta og brunai slyssta drukkinn. Flagar hans fundu af honum lykt og fru hann til blprufu. Hann reyndist vera drukkinn.

bilde

essi maur var svo ltillkkaur og frur til starfi og gengur n vaktir sem breyttur lgreglumaur almennu deild lgreglunnar stanum.

Enginn tri g a s svo grnn a hann haldi a yfirmaur rannsknardeildar lgreglunnar Akureyri, maur me margra ra starfsreynslu, hafi ekki vita a hann m hvorki keyra n koma fram embttiserindum undir hrifum fengis.

Hva var til ess a essi lgreglumaur eyilagi vistarf sitt me essari fljtfrnislegu ager?

a var dmgreindarleysi augljslega.Getur einhver efast um a? Ef grandvarir yfirmenn lgreglunnar ra ekki vi a halda sr mottunni undir hrifum fengis, hva er a segja um okkur hin? Af hverju keyrum vi stundum undir hrifum fengis?

a er sannarlega kominn tmi til a mnu mati a fara a horfa fengi sem orsakavald en ekki sem hlutlausan tttakanda. Vi urfum a fara a lta fengi sem a eitur sem a er og kenna v um a vi erum rnd ollum elilegum vibrgum vi neyslu ess. Stvar heilanum eru einfaldlega teknar r sambandi vi neyslu og v ekki von a vi getum brugist rtt vi astum.

Ein heilastin sem lamast vi tiltlulega litla neyslu afengis stjrnar einmitt eim hmlum sem vi hfum okkur. egar s st lamast getum vi ekki me nokkru mti greint milli ess hva m og hva m ekki. Mr snist dmi hr a ofan me lgreglumanninn vera augljs stafesting v.

vsindavefnum m lesa etta: Neanvert framheilanum og heilaberkinum (prefrontal cortex) er svi sem hefur me minni, tilfinningar og vitrnar agerir a gera. etta svi stjrnar hegun me tilvsun dmgreind og forsjlni.


Lrir ekki af reynslunni

Hr er aeins ein af mrgum mrgum skrslum sem sna fram a drykkja unglinga s mun httulegri en drykkja fullorinna.

Harmful Consequences of Alcohol Use on the Brains of Children, Adolescents, and College Students (PDF, 69KB)
http://www.ama-assn.org/ama1/pub/upload/mm/388/harmful_consequences.pdf

----


AMA report on alcohol's adverse effects on the brains of children, adolescents and college students

...

Why is this report important?

The average age of a child's first drink is now 12, and nearly 20 percent of 12 to 20 year-olds are considered binge drinkers. While many believe that underage drinking is an inevitable "rite of passage" that adolescents can easily recover from because their bodies are more resilient, the opposite is true.

The adolescent brain

The brain goes through dynamic change during adolescence, and alcohol can seriously damage long- and short-term growth processes. Frontal lobe development and the refinement of pathways and connections continue until age 16, and a high rate of energy is used as the brain matures until age 20. Damage from alcohol at this time can be long-term and irreversible. In addition, short-term or moderate drinking impairs learning and memory far more in youth than adults. Adolescents need only drink half as much to suffer the same negative effects.

----

essi bullandi alkhlisti, sem er brgfaur og binn a fara i mefer og ll hans fjlskylda lika, er binn a ganga gegnum helvti fengis- og vmuefnamlum og er ekki vitrari en svo eftir allt saman en a mla me v a 16 ra unglingar fi a kaupa sr fengi.

jonas

Hvernig eigum vi venjulegt flk a geta varast etta lvsa eitur sem fengi er egar bestu og gfuustu menn okkar rum kunna ekki ftum snum forr.


Fyrir 21 ei f r neinn.

essi stlka er indl tt hn s kannski ekki talin djpvitur benilnis. essari grein kemur fram a USA hafi eir sem vldin hafa komist a v a unglingar oli ver fengi en fullori flk og ess vegna er eim banna a kaupa fengi til 21 rs aldurs.

tt stlkukindin hafi stolist til a f sr tna og jafnvel fari fengismefer n egar hefur ekkert lrt. N er hn a vera 21 rs og vi a a mega drekka lglega og tlar hn rlegt fyller.

Lindsay Lohan er ekta alkhlisti, sji bara hugdettuna hj henni um afmli, en alkhlistar lra einmitt ekki af reynslunni. Niurstaan verur oftast murleg og niurlgjandi. fengisski veldur geveiki ea daua. Hva a tekur langan tma a drepa sig essum sjkdmi er mismunandi. Kannski fr 2 og upp 20 - 30 r. Allan tmann liggur leiin niur vi, en 10% alkhlista sj a sr me tmanum og f einhvern bata, oftast ekki fyrr samt en allt lf eirra er komi kaldakol og eir hafa broti allar brr a baki sr.

Engum skyldi samt detta hug a essum tmapunkti sji Lindsay a hverju stefnir. Hn trir v greinilega ekki enn a hn s alkhlisti ea skynjar ekki hva alkhlismi er alvarlegur sjkdmur og a hann muni rugglega leggja hana a velli eins og alla ara undan henni sem hann nr tkum .

AA bkinni stendur etta um alkhlisma: "Sennilega hefi enginn mannlegur mttur geta leyst okkur r vijum alkhlismans."

Lindsay


Nsta sa

Höfundur

Reynir Hugason
Reynir Hugason
g heiti Reynir Hugason og b Selfossi. Hress og gur karl me skoanir.
Jn 2017
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.6.): 1
  • Sl. slarhring: 1
  • Sl. viku: 4
  • Fr upphafi: 9875

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 4
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband